FESLEĞEN (Ocimum basilicum)

Yöresel adları :Fesliyen, peslan, reyhanotu, ırıhan, rahan

 

Drog adı :Basilici herba / tüm bitki (kök hariç)

 

Eterli yağ :Basilici aetheroleum

 

Toplama/kurutma :Çiçeklenme aşamasında yapraklar ve çiçekli bölümler toplanır, gölge ve havadar bir yerde kurumaya bırakılır. Daha sonra ince kıyılır ve hava almayan kaplarda saklanır.

Ama saksıda yetiştirilen bitkinin taze yaprakları her zaman kullanılabilir.

 

Bileşim: Linalool, ve Methylchavicol içerikli eterli uçucu yağ, Cineol, tanen ve flavonlar.

 

Etkileri: Yatıştırıcı, gaz söktürücü, mideyi rahatlatıcı, sindirimi uyarıcı

 

Kullanım alanları: Fesleğen öncelikle sindirim sistemini ve sinir sistemini olumlu etkiler; şişkinlik, mide krampı, kolikler ve sindirim problemleri kullanım alanıdır. Mide bulantısını yatıştırır ve bağırsak parazitlerini öldürebilir.

Yatıştırıcı etkisi sayesinde, sinirlilik, depresyon, gerginlik ve uykusuzluk durumlarında yardımcı olur. Epilepsi, migren ve boğmacaya karşı da denenmelidir. Geleneksel olarak, anne sütünü arttırmada kullanılır.

Bitki özsuyu, sinek ve böcek ısırıklarının tedavisinde doğrudan ısırılan bölgeye sürülerek kullanılır. Fesleğen ayrıca antibakteriyel özelliğe de sahiptir.

Fesleğenin lezzetli bir baharat olarak her mutfakta bulunması gereği de anımsanmalıdır.

 

Kullanım biçimi: Yarım veya bir tatlı kaşığı ince kıyılmış fesleğen, orta boy bir su bardağı dolusu kaynar derecede sıcak suyla haşlanır, üstü kapalı olarak 10-15 dakika demlendikten sonra süzülür. Günde 2-3 bardak içilebilir.

 

  Fesleğen, genellikle tıpta  ve aynı zamanda yemeklik maksadıyla da kullanılır. Özellikle Fransa’da tüylü olarak 3 fut (90,4cm “1 fut = 30,4cm”dir) yüksekliğinde yetişir. Dalı, yayvan ve dörtgen biçimindedir, çiçekleri beyaz, yapraklar halka biçiminde dizilmiş sarmal şekildedir, üst tarafı toparlak ve gergin dallıdır. Yaprakların altı gri-yeşil ve siyah noktalı yağ hücreleri vardır. 1inç uzunluğunda ve 1/3inç genişliğindedir. Dokunulduğunda serinlik ve yumuşaklık hissi verir.

  Farklı büyüklüklerde birkaç değişik şekilleri vardır. Yaprakları kokulu ve renklidir. Fesleğenin yaprakları çoğunlukla koyu yeşil renktedir. Kıvrık yapraklıdır ve çiçeklerinin kısa iğneleri vardır, kısa yapraklıdır ve kokusu rezeneye benzer.  

 

Kimyasal Maddeler

  Fesleğenler, farklı çeşitlerde olduğu gibi kokuları da farklıdır. Çünkü bu şifalı ot, diğerlerine oranla farklı bir sayıda temel yağlar içerir. Tatlı Reyhan’ın, eugenolden gelen güçlü bir karanfil kokusu vardır. Bu kimyasalın kokusu aynı karanfile benzer. Bu narenciyenin kokusu, limonlu reyhan ve misket limonuna benzer. Afrikan mavisi reyhanda keskin bir nane kokusu vardır. Çünkü içerisinde yüksek oranda camphene ve nane ruhu vardır. Meyan fesleğeni anethol içerir ve aynı meyanda bulunan anason kimyasalın verdiği meyanın kokusuna benzer. Ve bu sebeple kimi zaman fesleğene, anason fesleğeni de denilir.

  Birçok fesleğeni kokusuyla birbirinden ayıran, oluşumunda yardımcı diğer kimyasal maddeler ve her bir fesleğen türüne özgü olan içeriği :

·        cinnamate (tarçınla aynıdır)

·        citronellol (citronella, sardunyalar ve güller)

·        geraniol (sardunyadaki gibi)

·        linalool (bir çiçek kokusu aynı zamanda kişnişteki koku)

·        methyl chavicol (tarhunun verdiği koku)

·        myrcene (defne ağacı, myrcia)

·        pinene ( adı üstünde, kimyasal olarak çam yağının verdiği koku)

·        ocimene

·        ocimene

·        terpineol

 

sağlık sorunları bakımından

fesleğen, rezene ve tarhun gibi, diğer aromatik bitkilere benzer. İçerdiği Estragole’nin fare ve sıçanlarda kanserojen ve teratogen olarak etkileri biliniyor. Şimdilerde insanlar üzerindeki etkileri, kemirgenler üzerinde 100 - 1000 arasında deney yapılarak, normal olan ve  beklenen sonuç alındı. fesleğenin, kanser riskini azalttığı keşfedildi.

 

Fesleğen, ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasından Ocimum cinsini oluşturan tek yıllık ve genellikle ılıman bölgelerde yetişen bir bitki türleri.

Yemeklerde kullanılmak üzere tarımı yapılan fesleğenin kökeni Asya'nın dönenceler arasında kalan bölgelerine dayansa da, günümüzde yeryüzünün öteki ılıman bölgelerine de yayılmıştır.

Yetişkin fesleğenlerin boyları genellikle 20 ile 60 cm arasında değişir. Renkleri açık yeşilden koyu yeşile kadar değişen yaprakları yumuşak olup, bir ile beş cm arasında uzunlukta ve bir ile üç cm arasında genişlikte olurlar. Soğuğa karşı çok duyarlı olan fesleğen bitkisi, en çok sıcak, kuru ortamları sever.

Fesleğenin yemeklerde kullanımı

Kurutulmuş fesleğen

Hem taze, hem de kurutularak kullanılan fesleğen, pişirilerek ya da çiğ yenilen yemeklerde yaygın olarak kullanılır. Kendisi pişirildiğinde tadını çabuk yitirdiği için, genellikle yemeklere son anda katılır.

Türk yemeklerinde yaygın olarak kullanılan fesleğen, öteki Akdeniz ülkelerinin ve kökeninin dayandığı güney, güneydoğu Asya ülkelerinin (özellikle de Tayland) yemeklerinde de önemli yer tutar.

 

Uyarı: Fesleğenin bilinen herhangi bir yan etkisi yoktur, ama bitkinin eterli yağı içten kullanılmaz.




Şifanın bilinçli adresi:   www.herbalistatabay.com

B, C ve E vitaminleri ile potasyum, kalsiyum, kükürt, demir, bakır ve magnezyum gibi mineraller açısından zengin bir besin olan lahana, kanser hücrelerinin çoğalmasını engelleyen kimyasal bir madde içerir. Beyaz, kırmızı ve kara lahana gibi türleri vardır.

Lahananın Faydaları: Vücut direncini arttırır. Bağışıklık sistemini güçlendirir. Mikrop öldürücüdür. Başta meme, rahim ve bağırsak kanseri olmak üzere, kansere karşı çok iyi bir koruyucudur. Kansızlık çekenlere ve astımlılara faydalıdır. Öksürüğü keser, balgamı azaltır.

Cinsel gücü ve isteği arttırır. İştah açıcıdır. İdrar söktürür ve kabızlığı giderir.

Romatizma ve siyatik şikâyetlerini azaltır

Çiğ lahana ve lahana suyu başta mide ve bağırsak ülseri olmak üzere ülsere karşı koruyucu ve iyileştirmeye yardımcıdır.

Kandaki şeker oranını azaltır. Ses kısıklığını ve göğüs ucundaki çatlakları giderir. Sarılık ve safra kesesi hastalıklarında faydalıdır.

Lahana Nasıl Kullanılır: Lahana genellikle yemeklerde kullanılmasının yanında çiğ olarak ve turşusu yapılarak da tüketilebilir. Ayrıca, sıkılıp lahana suyu çıkarılabilir. Lahana haşlamasının suyu nezle ve öksürüğe iyi gelir. Lahana tohumları kurt düşürücüdür. Yumurta akı ile karıştırılıp merhem haline getirildikten sonra yanıklara sürülürse faydası görülür. Lahana suyu cilde canlılık verir, sivilceli ciltlere de faydalıdır.

Greyfurt portakaldan daha büyük tadı ekşi ve biraz da acımsı bir meyvedir.
Bol miktarda C vitaminin yanında A, B, P vitaminleride içerir. Kabuklarından mermelat yapılır, kanamaları önler. Bağışıklık sistemini kuvvetlendiren Greyfurt, kanserin ilerlemesini de durdurur.

Greyfurt Soğuk algınlığına iyi gelir, karaciğeri çalıştırır, hazmı kolaylaştırır ve iştah açar. Tansiyonu, kolesterolü ve şekeri düşürür.

Sabah aç karna yenildiğinde karın yağlarını eritir. Sabah kahvaltısında içilecek bir bardak Greyfurt suyu, bol idrar söktürür. Bedene ve zihne kuvvet verir. Sıkılarak içilen greyfurt suyu, taze ve sade olarak içilmeli, içerisine şeker katılmamalıdır.

Pazı: Ispanağa benzeyen sindirimi kolay, bol vitaminli, besleyici bir bitki olan pazıda, A, C ve K vitaminleri bol miktarda bulunur. Ayrıca, E vitamini ile demir, magnezyum ve kalsiyum minerallerini içerir.

Faydaları :

# İdrar söktürür.
# İdrayollarında hissedilen yanmayı giderir.
# Haşlanmış yaprakların suyu kabızlığı giderir.
# Yaprakları yanık, apse, şişlikler ve basur memelerinden doğan şikayetleri giderir.

Pazı Nasıl Kullanılır: Pazının kökleri, sapları ve yaprakları pazı yemeği, dolması ve salatası yapılarak kullanılır. Ayrıca, tedavi amacıyla haşlaması yapılıp deri hastalıkları, yanık, şişlik ve basur memelerinin üzerine konursa faydası görülür. Balla karıştırılarak saç çıkmayan deriye sürülürse faydalı olur.

Güçlü bir antioksidan ve hücre yenileyici olan çekirdekli kırmızı üzüm ekstresinin, kanser, cilt, anemi ve epilepsi hastalıklarına da iyi geldiği bildirildi.

Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Bölümü ve Mersin Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü'nde yapılan analizler sonucu çekirdekli kırmızı üzüm ekstresinin demir, magnezyum, çinko, potasyum, kalsiyum, stronsiyum gibi elementler bakımından çok zengin olduğu ortaya çıktı.

Bunun üzerine işletmesinde 4 ton üzümü işleyip pastörize ettikten sonra, üzüm suyu olarak stoklayan ve satış için marketlere veren New King firmasının sahibi Hasan Tepgeç şimdi de çekirdekli kırmızı üzüm ekstresini üretmeye başladı. Tepgeç, demir, magnezyum, potasyum, kalsiyum ve stronsiyum gibi elementler bakımından oldukça zengin olan çekirdekli kırmızı üzüm ekstresinin başta kanser olmak üzere cilt, anemi ve epilepsi hastalıklarına iyi geldiğini söyledi.
Adana'da ürettikleri çekirdekli kırmızı üzüm ekstresinin çok güçlü bir antioksidan ve hücre yenileyici olduğunu, bölgede bir çok hastayı ayağa kaldırdığını ifade eden Tepgeç, "Ancak sağlık saçan bu ürünü yeterli finans bulamadığımız için fazla üretemiyoruz. Bizi destekleyen birileri olursa, bu mucizevi üründen herkesin faydalanmasını sağlayabileceğiz " dedi.

Bu arada, Adana'da 3 yıl önce lenfoma hastalığına yakalanan 18 yaşındaki Zeliha Öztekin'in ailesi, fuarda tanıştıkları Hasan Tepgeç'ten çekirdekli kırmızı üzüm ekstresini aldıklarını ve kemoterapi gören kızının kısa sürede ayağa kalktığını ifade etti. Baba Gani Öztekin, "Zeliha, kemoterapi görürken halsizleşiyordu, hemen eve gidiyordu. Ama çekirdekli kırmızı üzüm ekstresini kullandıktan sonra kemoterapi görüp, annesiyle alışverişe çıkıyordu. Psikologu bile Zeliha'daki farklılıkları anlıyordu. Ekstreyi kullanınca kan değerleri de yükseldi ve kızımız hastalığı atlattı. Çekirdekli kırmızı üzüm ekstresinin kızımı iyileştirmede büyük rolü olduğunu düşünüyoruz" diye konuştu.

Keten tohumu mükemmel bir sağlıklı yaşam desteğidir. Salatadan yoğurda, ekmekten çorbaya birçok yiyecekte kullanılabilen bu ucuz ve etkili sağlık desteğinin yararları saymakla bitmez.

Keten tohumunun yararları

* Mide-bağırsak sorunlarına karşı iyi gelir
* Bağırsakları yumuşatır, kabızlığa karşı iyi gelir
* Kemikleri güçlendirir. Özellikle menopoz döneminde yararlı
* Bağışıklık sistemini güçlendirir
* Menopoza bağlı şikâyetleri hafifletir
* Kalp-damar hastalıklarından korur
* Kolesterol, şeker seviyesini dengeler
* Yüksek tansiyonu düşürür
* Romatizmal hastalıkları önler
* Sinir sistemini güçlendirir
* Hafızayı güçlendirir
* Konsantrasyon bozukluğuna karşı iyi gelir
* Yaşlanmaya bağlı dikkat dağınıklığına karşı iyi gelir
* Haricen kullanılarak yaraların çabuk iyileşmesini sağlar
* Egzama ve sedef hastalıklarında kullanılır
* Nasırlarda kompres olarak kullanılır
* Solunum yolu hastalıklarında olumlu etki yapar
* Ruhsal bozukluklara karşı iyi gelir
* Öksürüğü giderir
* Ağız boşluğu, boğaz ve diş eti rahatsızlıklarında gargara olarak
kullanılır
* Lifleri sanayide, özellikle dokumacılıkta kullanılır

Keten tohumu ne içerir?

* Omega-3, Omega-6 ve Omega-9 yağ asitleri
* Yüksek oranda çözünür ve çözünmez lif
* Protein
* Lignanlar (kansere karşı maddeler)
* Vitaminler
* Mineraller
* Aminoasitler

Keten tohumu nasıl tüketilir?

* Kaynatılarak içilebilir.
* Dövülerek, öğütülerek toz haline getirilebilir. Bir kaşık ağza
atıldıktan sonra arkasından su içilebilir.
* Kavrulmuş olarak tüketildiğinde daha lezzetli olur. Keten
tohumunun çok özel bir tadı veya kokusu yoktur, ama kavrulunca güzel
bir tada kavuşur.
* Tohum şeklinde de tüketilebilir.
* Yemeklere, yoğurda, salatalara, müsliye, pasta, börek gibi unlu
mamullere karıştırılarak da tüketilebilir.
* Günde 1-1.5 çorba kaşığı keten tohumu sağlıklı kalmak açısından
yeterlidir. Dozunu kaçırmamakta yarar var.

Aloe Vera zambak ailesinin yararlı bir bitkisidir. Türkiye'de sarı sabır olarak bilinir. Bilinen 300'ü aşkın türü vardır. Bir çok çeşidi ticari olarak yetiştirilmektedir. Sağlık amaçlı bitkisel besin olarak kullanılmaktadır. Ayrıca yapraklarında bulunan jel nemlendirici olarak kullanılmaktadır. 4000 yıldan beri kullanıldığı bilinmektedir. "Aloe Barbadensis Miller" en faydalı görülen cinsidir. Anavatanı Afrika'dır. Bitkinin yoğun ve ticari olarak kullanımı enzimatik aktivitesini muhafaza eden üretim teknikleri (stabilize, membrane teknolojisi) kullanılmaya başlanmasından sonra oluşmuştur.

ALOE VERA'NIN İÇERİĞİ

Aloe Vera içerisinde bugüne kadar 160 bileşen bulunmuştur. Birçok bileşende bulunmaya devam ediliyor. Sağlığa yardımcı ana bileşenler ve maddeler aşağıda sıralanmıştır.

Polisakkaridler
Çalışmalar Aloepolisakkaritlerinin biyolojik olarak aktif olduğunu , vücuda yarar sağlayan ve iltihap önleyici özelliklerinin çoğunu sağladığını gösterir. En önemli özelliği bağışıklık sistemini güçlendirmesidir. Antikanser özelliği vardır. Anormal hücrelerin çoğalması ve büyümesini önler. Mide mukozası ve oniki parmak bağırsağı ülserine iyi gelir. Aynı zamanda diyabetlere, hepatit ve siroza faydalıdır.

Amino asitler
İçerisinde çeşitli amino asitler tespit edilmiştir. Bunlar Alanine, arginine, asparagine, aspartic, glutamine, glycine, histidine, isoleucine, leucine, lysine, phenylalanine, proline, serine, threonine, tyrosine,valine.

Flavone Maddeler
Rutin, quercetin ve birçokları; Rutin iltihap giderici ve antivirütiktir. Ouercetin balgam sökücü, öksürük gidericidir. Aynı zamanda astım etkilerini hafifletici ve azaltıcıdır, kan basıncı düşürücü, kılcal damarları güçlendirici ve esnekliğini artırıcıdır. Kolestrol düşürücü ve koroner arter damarları açıcıdır.

Enzimler
Alinase, amylase, bradkinase, carboxypeptidase, catalase, cellulase, glcose, oxidase, lipase, malic, dehydrogenase, protease,...

Mineraller
Kalsiyum, Alüminyum, Bakır, Demir, Manganez , Çinko, Sodyum, Potasyum, Mangan ve birçokları

Vitaminler
A, B1, B2, C, E, B12, Choline, FolicAcid, İnositol, Niasin.

Özellikle kırmızı ve şeker pancarı türlerini hepimiz biliriz. Oldukça faydalaı olan pancarı, taze tüketirseniz, pek çok yararında da daha iyi faydalanma imkanı bulursunuz. Konserve olaraka satılan pancarlar, pek önerilmiyor. Çünkü, ısıtılan pancarın antioksidan etkisi en düşük seviyeye geliyor. Bu yazımızda sizlere kırmızı pancardan bahsetmek istiyoruz.

KIRMIZI PANCARIN FAYDALARI

* İştahı açıcı ve hazmı kolaylaştırıcı özelliği vardır.
* Mide ve bağırsakları kuvvetlendirir.
* Mide ağrılarını ve ekşimelerini azaltmaya yardımcıdır.
* İdrar söktürür ve kabızlığı giderir.
* Böbrekleri çalıştırır.
* Şeker hastalığı ile vereme karşı koruyucudur.
* Karaciğerin düzenli çalışmasına yardımcı olur ve kansızlığı giderir.
* Sinirleri yatıştırmaya fayda sağlar.
* Kırmızı pancar suyu kansere karşı iyi bir koruyucudur.
* Ayrıca, yüksek tansiyonu düşürücü özelliğe sahiptir.

Amerikan ginsengi için Panax quinquefolius ve Kore ginsengi içinse Panax ginseng'dir. Ginseng'in botanik ismi olan "Panax", Yunanca "tam iyileşme" anlamına gelen "panacea" kelimesinden türetilmiştir.

Büyük kazık köklü çok yıllık otsu bir bitkidir. 6-8 yaşındaki bitkilerin köklerinin çapı 10 santimetreyi bulmakta olup, beyaz veya kırmızı renklidir. Bitkinin yaşlı etli ve çatallı kökleri, ilaç olarak kullanıldığından, Çin, Japonya, Kore gibi Uzakdoğu ülkelerinde yabani olarak bulunmasının yanısıra, kültürü (yetiştirilmesi) de yapılmaktadır.

Piyasa şartlarında Sibirya ginsengi olarak adlandırılan Eleuterococcus senticocus, botanik bilimi açısından ginseng cinsi içinde sayılmaz.

Kullanıldığı yerler

Bitki ginsenosit adı verilen triterpenik saponositler, panaxosidesitler, panaxatnol, D grubu vitaminler taşımaktadır. Ginseng, Çin tıbbının çok meşhur bir bitkisidir. Bitkinin kan basıncını düzenleyici, kalp kuvvetlendirici, kolestrol seviyesini düşürücü, merkezi sinir sistemini uyarıcı ve özellikle yorgunluğu giderici özelliği vardır. Ayrıca iştah açıcı ve cinsel gücü kuvvetlendirici etkisi bulunmaktadır.

Ginseng'in tüm şifalı bitkiler içerisinde en etkili adaptogen (strese karşı direnci artıran bir ajan) olduğu düşünülür.

Ginseng, fiziksel aktiviteleri ve vücut direncini artıran bir bitkidir ve fiziksel ve mental (zihinsel) dayanıklılığı artırır.

Ginseng'in uzun bir süreden beri, özellikle erkeklerin üretkenliğini, erkeklik hormonu (testesteron) ve sperm miktarını, cinsel gücünü ve dolaşım sistemlerini (özellikle prostata karşı) olumlu bir şekilde etkilediği de düşünülmektedir.

Ginseng'in kadınlar üzerindeki beynin hafıza (bellek) merkezlerini uyarıcı etkisinin bulunması ise yenidir.

M.S 1. yüzyıla ait bir Çin metnine göre; Ginseng, zihni güçlendirici, irfan ve bilgeliği artırıcı bir şifalı bitki olarak tanımlanmakta ve düzenli kullanımının yaşam süresini artıracağı belirtilmektedir.

Çayın faydaları ve zararları üzerine açıklamalarda bulunan ABD'li uzmanlar çayın, rengiyle göze, kokusuyla burna, şekerini karıştırırken kulağa, sıcaklığıyla tene, tadıyla ise dile iyi geldiğini söyledi.

İşte uzmanlardan çayın faydaları...

• Saçı şampuanla yıkadıktan sonra, son su olarak bir çaydanlık ılık çayla durulayın.

• Ayağınız kokuyorsa, ılık çay dolu bir leğene ayaklarınızı koyun ve her akşam yatmadan önce 10 dakika tutun. 10 günde koku diye bir şey kalmayacaktır.

• Cildiniz yağlıysa banyodan çıkmadan bir çaydanlık çay ile teninizi ovuşturun, balsam vazifesi görür.

• Eliniz balık ya da soğan kokuyorsa, elinizi demli çayla yıkayın.

Uzmanlar, ''Şişmanlar, kalp, sinir, mide ve karaciğer hastaları, romatizma ve nikristen şikayet edenler, böbreklerinde kum veya taş olanlar, yüksek tansiyondan yakınanlar, üremi veya albüminüri olanlar, mümkün olduğu kadar az çay içmeliler" uyarısında bulundu.

Çay içenler ile çay içmeyenler arasında, kalp krizi sonrası ölüm oranları da araştırıldı. Çay tüketimi fazla olanlarda, çay tüketmeyenlere oranla yüzde 44 daha az kalp krizi nedenli ölüm görülüyor. Bir haftada 14 bardaktan daha az çay tüketenler ise, hiç tüketmeyenlere oranla yüzde 28 daha az kalp krizi sonucunda ölümle karşılaşıyorlar.